Ciała na wynajem w „Starterze” Lissy Price

Callie to  zwykła nastolatka, przynajmniej na tyle, na ile pozwalają jej okoliczności. Jest bezdomną Starterką, opiekującą się młodszym bratem. Z całych sił stara się, aby ani on, ani ona sama nie trafili do państwowych zakładów opieki nad podobnymi jej sierotami. W wyniku wojny nad Stanami Zjednoczonymi został rozpylony wirus, który przetrzebił populację, pozostawiając po sobie jedynie dzieci (Starterów) oraz starców (Enderów). W tym nowym społeczeństwie „różnice pokoleniowe” nabierają nowego znaczenia… Starter jest debiutancką powieścią Lissy Price, która ukazała się w Polsce nakładem wydawnictwa Albatros.

starter-1

Dystopie są niezwykle popularne wśród powieści spod znaku Young Adult. Od czasów Igrzysk Śmierci możemy zauważyć wręcz wysyp tego typu historii. Wizje światów przyszłości są różne – antyutopijne, szare, mroczne, depresyjne. Cywilizacja  skończyła się przez wojnę, konflikt, maszyny, bądź nigdy nie było co w niej psuć. W wykreowanym przez Price świecie średnia życia ludzi została wydłużona nawet do dwustu lat. Dzięki rozwojowi medycyny Enderzy zachowują sprawność fizyczną, mogą dłużej pracować i cieszyć się życiem. Dobrostan społeczny przerwała wojna, w wyniku której zniknęła środkowa grupa wiekowa. Przez głupotę polityków nie zaszczepiono tych, którzy mieliby szansę odbudować wytrzebione przez wirusa społeczeństwo. W tej sytuacji to Enderzy wzięli na siebie opiekę nad wnukami, zajęli się rządzeniem, dbaniem o państwo i własne potrzeby.

Z jednej strony mamy więc do czynienia z dość ciekawym podejściem do świata przedstawionego – dzięki podobnemu rozwarstwieniu „oni” (dorośli): zepsuci, rozpaskudzeni, mający w rękach całą władzę wyraźniej odcinają się od „naszych” (dzieciaków): zapomnianych, wykorzystywanych, zaharowywanych. W tym miejscu należałoby sobie jednak zadać pytanie o racjonalność podobnej budowy społeczeństwa – czy rzeczywiście pozostawieni w tragicznej przecież sytuacji ocaleni dorośli skazywaliby przyszłość narodu na spartańskie warunki przypominające miejscami amerykańską wersję obozów koncentracyjnych? Czy tych, którzy w przyszłości mają zapewnić ciągłość cywilizacji można masowo skazywać na niedożywienie i prace ponad siły? Fakt – kreuje to ciekawe podłoże dla powieści, ale w zakresie logiczności postępowania jako takiego pozostawia wiele do życzenia. Należałoby również zapytać, czy w ciągu roku od ataku do momentu rozpoczęcia powieści miałoby szansę zajść aż tak wiele zmian społecznych, jak przedstawia to czytelnikom Price.

Ten świat poznajemy oczami Callie, która stara się zapewnić byt sobie i bratu. Mieszkają oni w pustostanach, żywią się resztkami restauracyjnymi, wodę kradną, a na dodatek wisi nad nimi groźba w postaci zamknięcia w zakładach karno-wychowawczych. Nie mają dziadków, którzy mogliby ich przygarnąć, nie mają również zamiaru skończyć jako wychowankowie zakładów – współcześni niewolnicy na usługach rozpaskudzonych dobrobytem Enderów. Zdobycie pieniędzy nie wchodzi w grę, Callie jest nieletnia i nie może podjąć legalnej pracy, a musi, jeśli ma zapewnić bratu lekarstwa. Wybawieniem okazuje się być podpisanie kontraktu z bankiem ciał – za ogromną, niebotyczną wręcz kwotę Callie decyduje się wynająć swoje ciało Enderkom, chcącym przeżyć drugą młodość w jej wypolerowanym i wygładzonym organizmie. W czasie wynajmu dziewczyna ma być pogrążona w nieświadomości. Oczywiście, coś musi pójść nie tak…

Lissie Price należy przyznać jedno – udało jej się doskonale odmalować główną bohaterkę. Wychowana pod kloszem, zgorzkniała i pełna nienawiści do Enderów Callie nie ma pojęcia o mechanizmach rządzących obleśnie bogatymi Enderami. Jej zawiść sprawia, że dziewczyna nie zauważa nawet, że wśród pozostałych przy życiu dziadków są również i tacy, którzy wcale nie tarzają się wieczorami w pieniądzach, ani nie knują jak tym razem uprzykrzyć sierotom życie. Callie nie ma pojęcia o świecie, do którego przychodzi jej wkroczyć przez przypadek. Stereotypowe myślenie o Enderach, którym do tej pory się posługiwała, zderza się dość gwałtownie z rzeczywistością. Callie nie umie odnaleźć się wśród ludzi, którzy zupełnie zaskakująco nie okazują się być wcieleniem zła. Na dodatek jej zagubienie jest naturalne – dziewczyna nie miewa nagłych przebłysków genialnej przebiegłości, nie okazuje się być urodzonym szpieginią czy agentką pracującą pod przykrywką. Robi głupie rzeczy, pokłada zaufanie nie tam, gdzie powinna, ponieważ nie wie i nie rozumie. Nie ma również czasu, aby usiąść i pomyśleć. Akcja Startera jest wartka, wiele się dzieje, wrogowie depczą po piętach, a na Callie zdaje się za każdym rogiem czekać.

Startera czyta się szybko i sprawnie właśnie dzięki sporej ilości wydarzeń. Callie miejscami znajduje się w sytuacjach rodem ze szpiegowskich filmów. Ucieczki, pościgi, tajemnice – wszystko w dobrych proporcjach i dostosowane do czytelnika. Dla bardziej wyrobionych i dorosłych odbiorców zastosowane w Starterze rozwiązania będą jednak zapewne za proste, zbyt grzeczne. Książka wiele by zyskała, gdyby autorka zdecydowała się na nieznaczne przekroczenie kilku gatunkowych granic. Zwłaszcza w kwestii bardziej brutalnego oddania zepsucia Enderów (nie ograniczonego jedynie do konsumenckich orgii), zamiast sugestywnego powtarzania na kartach powieści, że dla wiekowych członków społeczeństwa jedyną w zasadzie rozrywką jest robienie na drutach i szydełkowanie. Nie jest to również wybitnie dobrze napisana powieść, widać, że autorka nie panuje jeszcze w pełni nad słowami, zdaniami, akapitami.

Debiutancka powieść Lissy Price jest propozycją ciekawą, wartą uwagi przez wzgląd na nowy pomysł społeczeństwa przyszłości. Naznaczonego wojną, acz próbującego odnaleźć nowy porządek. Spodoba się tym, którzy lubią interesujące, barwne powieści, podążające bezpieczną, fabularną drogą i unikające fajerwerków.


Tekst pierwotnie ukazał się na Gildia.pl // Korekta: Anna Emerald

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s